పార్లమెంట్ భవన్ (సంసద్ భవన్), న్యూ ఢిల్లీ – చరిత్ర, ప్రజాస్వామ్య వారసత్వం & పూర్తి తెలుగు ట్రావెల్ గైడ్
 |
| Image for illustrative purposes only. Source: Publicly available on the internet. |
పార్లమెంట్ భవన్ (Parliament House / Sansad Bhavan) భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో అత్యంత గౌరవనీయమైన కట్టడాలలో ఒకటి. న్యూ ఢిల్లీలోని సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ చారిత్రక భవనం, స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశ రాజకీయ ప్రయాణానికి, రాజ్యాంగ రూపకల్పనకు మరియు దేశ అభివృద్ధికి సంబంధించిన ఎన్నో కీలక నిర్ణయాలకు సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
దశాబ్దాల పాటు భారత పార్లమెంట్కు కేంద్రంగా ఉన్న ఈ భవనంలో లోక్సభ, రాజ్యసభ సమావేశాలు నిర్వహించబడేవి. ఇక్కడే అనేక చారిత్రక చట్టాలు ఆమోదం పొందాయి, రాజ్యాంగ సవరణలు జరిగాయి మరియు భారత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ మరింత బలపడింది.
2023లో నూతన పార్లమెంట్ భవనం ప్రారంభమైన తరువాత పార్లమెంటు కార్యకలాపాలు కొత్త భవనానికి మారినప్పటికీ, పాత పార్లమెంట్ భవనం భారత చరిత్ర, ప్రజాస్వామ్యం మరియు రాజ్యాంగ వారసత్వానికి చిరస్మరణీయ చిహ్నంగా కొనసాగుతోంది.
పార్లమెంట్ భవన్ గురించి ఒక చిన్న పరిచయం
భారతదేశంలో చట్టాలు రూపొందించే అత్యున్నత శాసన వ్యవస్థకు ఎన్నో దశాబ్దాల పాటు కేంద్రంగా నిలిచిన కట్టడం పార్లమెంట్ భవన్. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రతీకగా నిలిచిన ఈ భవనం, అద్భుతమైన వృత్తాకార నిర్మాణం, విశాలమైన స్తంభాలు మరియు చారిత్రక ప్రాధాన్యం వల్ల దేశీయ, విదేశీ సందర్శకులను ఆకర్షిస్తుంది.
సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలో రాష్ట్రపతి భవన్, నార్త్ బ్లాక్, సౌత్ బ్లాక్ వంటి ప్రభుత్వ భవనాలతో కలిసి ఈ నిర్మాణం న్యూ ఢిల్లీ నగర వైభవాన్ని మరింత పెంచుతుంది.
నా పార్లమెంట్ భవన్ సందర్శన అనుభవం
న్యూ ఢిల్లీ పర్యటనలో పార్లమెంట్ భవన్ పరిసర ప్రాంతాన్ని సందర్శించినప్పుడు అక్కడి ప్రశాంతత, విశాలమైన రహదారులు మరియు సుందరమైన ప్రభుత్వ భవనాల నిర్మాణశైలి ఎంతో ఆకట్టుకున్నాయి. పార్లమెంట్ భవనం వెలుపల నుండి చూసినప్పుడు దాని వృత్తాకార నిర్మాణం, భారీ స్తంభాలు మరియు ఎర్ర-లేత పసుపు రంగు ఇసుకరాయి కలయిక ప్రత్యేకంగా కనిపించింది.
భద్రతా కారణాల వల్ల సాధారణంగా లోపలికి ప్రవేశం ఉండకపోయినా, వెలుపల నుంచే ఈ భవనాన్ని చూడటం కూడా ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. దేశ రాజ్యాంగం రూపుదిద్దుకున్న చారిత్రక ప్రదేశం ఇదే అన్న ఆలోచన ప్రతి భారతీయుడిలో గర్వాన్ని కలిగిస్తుంది.
పార్లమెంట్ భవన్ చరిత్ర
1911లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భారత రాజధానిని కలకత్తా (ప్రస్తుత కోల్కతా) నుండి ఢిల్లీకి మార్చనున్నట్లు ప్రకటించింది. కొత్త రాజధానిని అంతర్జాతీయ స్థాయి పరిపాలనా కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలని నిర్ణయించి, అనేక ప్రభుత్వ భవనాలతో పాటు శాసనసభ కోసం ప్రత్యేక భవనాన్ని నిర్మించాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు.
ఈ మహత్తర ప్రాజెక్టుకు ప్రముఖ బ్రిటిష్ వాస్తుశిల్పులు సర్ ఎడ్విన్ లుట్యెన్స్ (Sir Edwin Lutyens) మరియు సర్ హెర్బర్ట్ బేకర్ (Sir Herbert Baker) రూపకల్పన చేశారు. భారతీయ వాస్తు సంప్రదాయాల నుండి ప్రేరణ పొందిన అంశాలను యూరోపియన్ శైలితో సమన్వయం చేస్తూ ప్రత్యేకమైన నమూనాను రూపొందించారు.
1921 ఫిబ్రవరి 12న ఈ భవనానికి శంకుస్థాపన జరగగా, సుమారు ఆరు సంవత్సరాల నిర్మాణం అనంతరం 1927 జనవరి 18న అప్పటి వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్ దీనిని ప్రారంభించారు. ఆ సమయంలో ఈ భవనాన్ని "కౌన్సిల్ హౌస్ (Council House)" అని పిలిచేవారు.
భారత పార్లమెంట్ భవనానికి స్ఫూర్తిగా చెప్పబడే చారిత్రక దేవాలయమైన మధ్యప్రదేశ్లోని చౌసత్ యోగిని ఆలయం చరిత్ర, వాస్తు విశేషాలు, మితావలి, సందర్శన వివరాలు మరియు ప్రయాణ సమాచారం గురించి మా పూర్తి తెలుగు గైడ్లో తెలుసుకోండి.
పార్లమెంట్ భవనం నిర్మాణ కాలక్రమం
- 1911: భారత రాజధానిని కలకత్తా నుండి ఢిల్లీకి మార్చాలని నిర్ణయం.
- 1921: పార్లమెంట్ భవనానికి శంకుస్థాపన.
- 1927: కౌన్సిల్ హౌస్గా ప్రారంభం.
- 1946: రాజ్యాంగ సభ సమావేశాలు ప్రారంభం.
- 1947: స్వాతంత్ర్య అధికార బదిలీ కార్యక్రమం సెంట్రల్ హాల్లో నిర్వహణ.
- 1950: భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన తరువాత పార్లమెంట్ సమావేశాలు ప్రారంభం.
- 2023: నూతన పార్లమెంట్ భవనం ప్రారంభం.
భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో పార్లమెంట్ భవన్ స్థానం
పార్లమెంట్ భవనం కేవలం ప్రభుత్వ కార్యాలయం మాత్రమే కాదు. భారతదేశ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ అభివృద్ధికి కేంద్రబిందువుగా నిలిచిన చారిత్రక కట్టడం.
ఇక్కడే దేశ భవిష్యత్తును మార్చిన అనేక నిర్ణయాలు తీసుకోబడ్డాయి. భారత రాజ్యాంగంపై చర్చలు, స్వాతంత్ర్యానంతర తొలి శాసనసభ సమావేశాలు, దేశ అభివృద్ధికి సంబంధించిన చట్టాలు మరియు రాజ్యాంగ సవరణలు ఈ భవనంలోనే జరిగాయి.
ఈ కారణంగానే పార్లమెంట్ భవన్ను భారత ప్రజాస్వామ్యానికి హృదయంగా అభివర్ణిస్తారు.
చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిన సంఘటనలు
పార్లమెంట్ భవనం భారత చరిత్రలో ఎన్నో కీలక ఘట్టాలకు వేదికైంది.
- 1946లో రాజ్యాంగ సభ సమావేశాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
- భారత రాజ్యాంగ ముసాయిదాపై సుదీర్ఘ చర్చలు జరిగాయి.
- 1947 ఆగస్టు 14 అర్ధరాత్రి అధికార బదిలీ కార్యక్రమం సెంట్రల్ హాల్లో జరిగింది.
- 1950 జనవరి 26న భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన తరువాత పార్లమెంట్ సమావేశాలు కొనసాగాయి.
- స్వాతంత్ర్యానంతరం అనేక చారిత్రక చట్టాలు మరియు రాజ్యాంగ సవరణలు ఇక్కడే ఆమోదం పొందాయి.
ఈ సంఘటనలన్నీ పార్లమెంట్ భవనాన్ని కేవలం ఒక నిర్మాణంగా కాకుండా, భారత ప్రజాస్వామ్య వికాసానికి సజీవ సాక్ష్యంగా నిలబెట్టాయి.
ఎందుకు ప్రతి భారతీయుడు ఈ కట్టడం గురించి తెలుసుకోవాలి?
తాజ్ మహల్ భారత కళాత్మక వారసత్వానికి ప్రతీక అయితే, పార్లమెంట్ భవన్ భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రతీక. దేశ భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేసే చట్టాలు, విధానాలు మరియు కీలక నిర్ణయాలు దశాబ్దాల పాటు ఇక్కడే రూపొందించబడ్డాయి.
అందుకే న్యూ ఢిల్లీ పర్యటనలో ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించడం ద్వారా కేవలం ఒక ప్రభుత్వ భవనాన్ని చూడటం మాత్రమే కాదు, భారత రాజ్యాంగం, ప్రజాస్వామ్యం మరియు స్వాతంత్ర్యానంతర చరిత్రను మరింత దగ్గరగా అర్థం చేసుకునే అవకాశం కూడా లభిస్తుంది.
పాత పార్లమెంట్ భవనంలోని సెంట్రల్ హాల్లోనే భారత స్వాతంత్ర్య అధికార బదిలీ కార్యక్రమం జరిగింది. అలాగే భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పనకు సంబంధించిన చారిత్రక సమావేశాలు కూడా ఇదే ప్రాంగణంలో నిర్వహించబడ్డాయి. అందుకే ఈ భవనం భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో అపూర్వమైన స్థానాన్ని సంపాదించింది.
పార్లమెంట్ భవనం నిర్మాణ విశేషాలు
భారతదేశంలోని అత్యంత గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వ కట్టడాలలో పార్లమెంట్ భవన్ (Sansad Bhavan) ఒకటి. ప్రపంచంలోనే ప్రత్యేకమైన వృత్తాకార శాసనసభ భవనాల్లో ఇది ప్రముఖ స్థానం సంపాదించింది. భారతీయ సంప్రదాయ వాస్తుశిల్పాన్ని ఆధునిక ఇంజినీరింగ్తో సమన్వయం చేస్తూ రూపొందించిన ఈ భవనం, నేటికీ వాస్తుశిల్ప విద్యార్థులు మరియు చరిత్రాభిమానులను ఆకర్షిస్తోంది.
భవనం రూపకల్పనలో భారతీయ దేవాలయాల మండప నిర్మాణ శైలి, బౌద్ధ స్తూపాల ప్రభావం, యూరోపియన్ క్లాసికల్ ఆర్కిటెక్చర్ లక్షణాలు సమన్వయమై కనిపిస్తాయి. ఈ కారణంగానే పార్లమెంట్ భవనం ప్రపంచ వాస్తుశిల్పంలో ప్రత్యేక గుర్తింపును పొందింది.
పార్లమెంట్ భవనం ముఖ్య విశేషాలు
- ప్రారంభం: 18 జనవరి 1927
- రూపకల్పన: సర్ ఎడ్విన్ లుట్యెన్స్ & సర్ హెర్బర్ట్ బేకర్
- నిర్మాణ ఆకారం: పూర్తి వృత్తాకారం
- వ్యాసం: సుమారు 170 మీటర్లు
- విస్తీర్ణం: దాదాపు 6 ఎకరాలు
- స్తంభాలు: 144 భారీ ఇసుకరాయి స్తంభాలు
- నిర్మాణ పదార్థం: ఎర్ర మరియు లేత పసుపు రంగు ఇసుకరాయి
ఈ భవనం చుట్టూ విశాలమైన పచ్చిక బయళ్లు, అందమైన ఉద్యానవనాలు మరియు శిల్పకళతో కూడిన ప్రాంగణాలు కనిపిస్తాయి. సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలోని ఇతర ప్రభుత్వ భవనాలతో కలిసి ఇది ఒక అద్భుతమైన పరిపాలనా సముదాయాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
ప్రత్యేకమైన వృత్తాకార నిర్మాణం
పార్లమెంట్ భవనం వృత్తాకార రూపకల్పన దాని అత్యంత ప్రత్యేక లక్షణం. సమానత్వం, ఐక్యత మరియు నిరంతర ప్రజాస్వామ్యాన్ని సూచించేలా ఈ రూపాన్ని ఎంచుకున్నట్లు చరిత్రకారులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
వృత్తాకార భవనం మధ్యలో సెంట్రల్ హాల్ ఉండగా, దాని చుట్టూ వివిధ సభలు, సమావేశ మందిరాలు మరియు కార్యాలయాలు ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్మించబడ్డాయి. ప్రతి విభాగానికి సులభంగా చేరుకునేలా రూపొందించిన ఈ నమూనా ఆ కాలంలోనే ఆధునిక నిర్మాణ ఆలోచనలకు నిదర్శనంగా నిలిచింది.
సెంట్రల్ హాల్ (Central Hall)
సెంట్రల్ హాల్ పార్లమెంట్ భవనంలోని అత్యంత చారిత్రకమైన మరియు ప్రసిద్ధ ప్రదేశం. భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో ఎన్నో కీలక ఘట్టాలు ఈ హాల్లోనే చోటుచేసుకున్నాయి.
ఈ విశాలమైన గోపురాకార హాల్లో ఒకప్పుడు రాజ్యాంగ సభ సమావేశాలు నిర్వహించబడ్డాయి. స్వాతంత్ర్యానికి ముందు మరియు తరువాత జరిగిన అనేక చారిత్రక సమావేశాలకు ఇదే వేదికగా నిలిచింది.
సెంట్రల్ హాల్లో జరిగిన ముఖ్యమైన సంఘటనలు
- 1946లో రాజ్యాంగ సభ సమావేశాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
- భారత రాజ్యాంగంపై చర్చలు జరిగాయి.
- 1947 ఆగస్టు 14 అర్ధరాత్రి అధికార బదిలీ కార్యక్రమం జరిగింది.
- దేశ తొలి నాయకుల చారిత్రక ప్రసంగాలు ఇక్కడే జరిగాయి.
- రాష్ట్రపతి ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించే సంప్రదాయం అనేక సంవత్సరాల పాటు కొనసాగింది.
ఈ కారణంగా సెంట్రల్ హాల్ను భారత ప్రజాస్వామ్యానికి చారిత్రక హృదయంగా భావిస్తారు.
లోక్సభ సభామండపం
లోక్సభ భారత ప్రజలచే నేరుగా ఎన్నికైన ప్రతినిధుల సభ. పాత పార్లమెంట్ భవనంలో ఉన్న లోక్సభ సభామండపం దేశ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన నిర్ణయాలకు వేదికగా నిలిచింది.
బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడం, ముఖ్యమైన చట్టాలపై చర్చలు, ప్రభుత్వ విధానాలపై సమీక్ష, ప్రజా సమస్యలపై చర్చలు వంటి అనేక కార్యక్రమాలు ఈ సభామండపంలో జరిగేవి.
రాజ్యసభ సభామండపం
రాజ్యసభ భారత రాష్ట్రాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ఉన్నత సభ. రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలను పరిరక్షించడం, చట్టాలను సమీక్షించడం మరియు జాతీయ అంశాలపై లోతైన చర్చలు నిర్వహించడం ఈ సభ ముఖ్య బాధ్యత.
లోక్సభతో కలిసి భారత శాసన ప్రక్రియలో రాజ్యసభ కూడా సమానంగా కీలక పాత్ర పోషించింది. రెండు సభల సమన్వయంతోనే అనేక చారిత్రక చట్టాలు ఆమోదం పొందాయి.
పార్లమెంట్ గ్రంథాలయం (Parliament Library)
పార్లమెంట్ సభ్యులు, పరిశోధకులు మరియు శాసన ప్రక్రియకు అవసరమైన సమాచారాన్ని అందించేందుకు ప్రత్యేక గ్రంథాలయ వ్యవస్థ అభివృద్ధి చేయబడింది.
ఇక్కడ రాజ్యాంగం, చట్టాలు, పార్లమెంటరీ చర్చలు, ప్రభుత్వ నివేదికలు, చారిత్రక పత్రాలు మరియు అనేక అరుదైన ప్రచురణలు భద్రపరచబడ్డాయి. భారత శాసన చరిత్రను అధ్యయనం చేసే వారికి ఇది విలువైన సమాచార కేంద్రంగా ఉంది.
భవనం చుట్టూ ఉన్న స్తంభాలు
పార్లమెంట్ భవనాన్ని చుట్టుముట్టిన 144 భారీ స్తంభాలు ఈ నిర్మాణానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణ. ఇసుకరాయితో నిర్మించిన ఈ స్తంభాలు భవనానికి గంభీరమైన రూపాన్ని అందిస్తాయి.
ప్రతి స్తంభం సమాన దూరంలో అమర్చబడటం వల్ల భవనానికి సమతుల్యత, అందం మరియు శాస్త్రీయ నిర్మాణ శైలి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
వాస్తుశిల్పంలో భారతీయత
పార్లమెంట్ భవనం రూపకల్పనలో భారతీయ సంస్కృతి ప్రతిబింబించే అనేక అంశాలు కనిపిస్తాయి. జాలి పనితనం, కమానులు, మండప శైలి, శిల్పాల రూపకల్పన వంటి అంశాలు భారతీయ వాస్తు సంప్రదాయాల ప్రభావాన్ని తెలియజేస్తాయి.
ఇదే సమయంలో యూరోపియన్ క్లాసికల్ డిజైన్ లక్షణాలు కూడా సమన్వయమై ఉండటంతో ఈ నిర్మాణం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు అందుకుంది.
సంబంధిత పఠనం
భారత పార్లమెంట్ భవనంతో వాస్తు పోలికల కారణంగా విస్తృతంగా చర్చించబడే మధ్యప్రదేశ్లోని చౌసత్ యోగిని ఆలయం గురించి చరిత్ర, నిర్మాణ విశేషాలు, మితావలి గ్రామం, సందర్శన సమయం, ఎలా వెళ్లాలి వంటి పూర్తి సమాచారాన్ని మా ప్రత్యేక తెలుగు గైడ్లో చదవండి.
పార్లమెంట్ భవనం గురించి ఆసక్తికరమైన విషయాలు
- భారతదేశంలో అత్యంత గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వ భవనాల్లో ఇది ఒకటి.
- సుమారు తొమ్మిది దశాబ్దాలకు పైగా భారత పార్లమెంటు కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా పనిచేసింది.
- ప్రపంచంలోని ప్రత్యేకమైన వృత్తాకార శాసనసభ భవనాల్లో ఇది ఒకటి.
- భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పనకు సంబంధించిన అనేక కీలక సమావేశాలు ఇక్కడే జరిగాయి.
- సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలో రాష్ట్రపతి భవన్, నార్త్ బ్లాక్, సౌత్ బ్లాక్లతో కలిసి భారత పరిపాలనా కేంద్రాన్ని రూపొందిస్తుంది.
ఫోటోగ్రఫీ మరియు వీక్షణ
భద్రతా పరిమితుల కారణంగా పార్లమెంట్ భవనం సమీపంలో ఫోటోగ్రఫీకి కొన్ని నియమాలు అమలులో ఉండవచ్చు. అందువల్ల అక్కడి భద్రతా సిబ్బంది సూచనలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
కర్తవ్య పథ్, విజయ్ చౌక్ మరియు పరిసర ప్రాంతాల నుండి పార్లమెంట్ భవనాన్ని వీక్షించడం ఒక అద్భుతమైన అనుభవం. ముఖ్యంగా సాయంత్రం వెలుగుల్లో ఈ ప్రాంతం మరింత ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తుంది.
భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పనలో పార్లమెంట్ భవన్ పాత్ర
పార్లమెంట్ భవన్ భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రతీక మాత్రమే కాదు, భారత రాజ్యాంగం రూపుదిద్దుకున్న చారిత్రక వేదిక కూడా. దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయించిన అనేక చర్చలు, తీర్మానాలు మరియు నిర్ణయాలు ఈ భవనంలోని సెంట్రల్ హాల్లోనే జరిగాయి.
1946 డిసెంబర్ 9న రాజ్యాంగ సభ (Constituent Assembly) తొలి సమావేశం ఇక్కడే జరిగింది. డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్, జవహర్లాల్ నెహ్రూ, డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్, సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ వంటి ప్రముఖ నాయకులు భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
సుమారు మూడు సంవత్సరాల పాటు జరిగిన చర్చల అనంతరం భారత రాజ్యాంగం ఆమోదం పొందింది. ఈ చారిత్రక ప్రక్రియకు సాక్ష్యంగా నిలిచిన కారణంగా పార్లమెంట్ భవనం భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించింది.
స్వాతంత్ర్య అర్ధరాత్రి – చరిత్రలో చిరస్మరణీయ ఘట్టం
1947 ఆగస్టు 14 అర్ధరాత్రి భారత చరిత్రలో ఎన్నటికీ మరచిపోలేని క్షణం. బ్రిటిష్ పాలన నుండి స్వతంత్ర భారతదేశానికి అధికార బదిలీ కార్యక్రమం పార్లమెంట్ భవనంలోని సెంట్రల్ హాల్లో జరిగింది.
ఆ సందర్భంగా దేశ తొలి ప్రధానమంత్రి పండిట్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ చేసిన చారిత్రక "Tryst with Destiny" ప్రసంగం భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచింది.
స్వాతంత్ర్యం, ఆశ, అభివృద్ధి మరియు ప్రజాస్వామ్యానికి నాంది పలికిన ఆ వేడుకకు ఈ భవనం శాశ్వత సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
స్వాతంత్ర్యానంతరం పార్లమెంట్ భవనంలో జరిగిన ముఖ్యమైన సంఘటనలు
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత భారతదేశ అభివృద్ధికి సంబంధించిన ఎన్నో చారిత్రక నిర్ణయాలు ఇక్కడే తీసుకోబడ్డాయి.
- భారత తొలి సాధారణ ఎన్నికల అనంతరం పార్లమెంట్ సమావేశాలు.
- దేశ అభివృద్ధికి సంబంధించిన అనేక కీలక చట్టాల ఆమోదం.
- రాజ్యాంగ సవరణలపై చర్చలు.
- జాతీయ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడం.
- విదేశాంగ, ఆర్థిక, రక్షణ విధానాలపై కీలక చర్చలు.
- రాష్ట్రపతి ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగాలు.
ఈ భవనం భారత రాజకీయ చరిత్రలో జరిగిన అనేక ముఖ్యమైన పరిణామాలకు సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
నూతన పార్లమెంట్ భవనం (2023)
పెరుగుతున్న శాసన అవసరాలు, ఆధునిక సాంకేతిక సదుపాయాలు మరియు భవిష్యత్ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని భారత ప్రభుత్వం సెంట్రల్ విస్టా పునర్నిర్మాణ ప్రాజెక్ట్లో భాగంగా కొత్త పార్లమెంట్ భవనాన్ని నిర్మించింది.
2023 మే 28న నూతన పార్లమెంట్ భవనం ప్రారంభమైంది. ప్రస్తుతం లోక్సభ, రాజ్యసభ సమావేశాలు కొత్త భవనంలో నిర్వహించబడుతున్నాయి.
అయితే పాత పార్లమెంట్ భవనం చారిత్రక మరియు వారసత్వ విలువ కలిగిన నిర్మాణంగా సంరక్షించబడుతోంది. ఇది భారత ప్రజాస్వామ్య పరిణామ క్రమాన్ని గుర్తు చేసే అమూల్య వారసత్వ కట్టడంగా భావించబడుతోంది.
పాత పార్లమెంట్ భవనం మరియు నూతన పార్లమెంట్ భవనం రెండూ సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలోనే ఉన్నాయి. ఒకటి భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రకు ప్రతీక అయితే, మరొకటి ఆధునిక భారత శాసన వ్యవస్థకు ప్రతినిధిగా నిలుస్తోంది.
పర్యాటకులు పార్లమెంట్ భవనాన్ని సందర్శించవచ్చా?
పార్లమెంట్ భవనం దేశ అత్యున్నత శాసనసభ భవనం కావడంతో భద్రతా నిబంధనలు అత్యంత కట్టుదిట్టంగా ఉంటాయి. అందువల్ల సాధారణంగా స్వేచ్ఛగా లోపలికి ప్రవేశించేందుకు అనుమతి ఉండదు.
అయితే కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో లేదా సంబంధిత అధికారుల అనుమతితో సందర్శనకు అవకాశం ఉండవచ్చు. సందర్శనకు సంబంధించిన విధానాలు కాలానుగుణంగా మారవచ్చు కాబట్టి ప్రయాణానికి ముందు అధికారిక సమాచారాన్ని పరిశీలించడం మంచిది.
సందర్శన సమయంలో పాటించాల్సిన సూచనలు
- చెల్లుబాటు అయ్యే గుర్తింపు పత్రం వెంట ఉంచుకోవాలి.
- భద్రతా సిబ్బంది సూచనలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
- నిషేధిత ప్రాంతాల్లో ప్రవేశించరాదు.
- ఫోటోగ్రఫీకి సంబంధించిన నిబంధనలను గౌరవించాలి.
- పార్లమెంట్ సమావేశాల సమయంలో అదనపు భద్రతా ఏర్పాట్లు ఉండవచ్చు.
పార్లమెంట్ భవనం పరిసరాల్లో సందర్శించదగిన ప్రదేశాలు
పార్లమెంట్ భవనం సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలో ఉండటంతో సమీపంలో అనేక ప్రముఖ పర్యాటక ప్రదేశాలను ఒకే రోజులో సందర్శించవచ్చు.
- రాష్ట్రపతి భవన్: - సుమారు 1 కి.మీ.
- కర్తవ్య పథ్: - సుమారు 1 కి.మీ.
- నార్త్ బ్లాక్: - సుమారు 500 మీటర్లు
- సౌత్ బ్లాక్: - సుమారు 500 మీటర్లు
- ఇండియా గేట్: - సుమారు 2 కి.మీ.
- నేషనల్ వార్ మెమోరియల్: - సుమారు 2 కి.మీ.
- జంతర్ మంతర్: - సుమారు 3 కి.మీ.
- రాష్ట్రీయ మ్యూజియం: - సుమారు 3 కి.మీ.
పర్యటన ప్రణాళిక
మీ వద్ద పరిమిత సమయం ఉంటే ఈ పర్యటన ప్రణాళికను అనుసరించవచ్చు.
- ఉదయం – రాష్ట్రపతి భవన్ పరిసరాల వీక్షణ
- పార్లమెంట్ భవన్ వెలుపలి సందర్శన
- నార్త్ బ్లాక్ మరియు సౌత్ బ్లాక్
- కర్తవ్య పథ్లో నడక
- నేషనల్ వార్ మెమోరియల్
- సాయంత్రం – ఇండియా గేట్
సాయంత్రం సమయంలో ఎందుకు సందర్శించాలి?
సూర్యాస్తమయం తరువాత సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలోని ప్రభుత్వ భవనాలు ప్రత్యేక లైటింగ్తో మరింత అందంగా కనిపిస్తాయి. పార్లమెంట్ భవనం, రాష్ట్రపతి భవన్ మరియు పరిసర ప్రాంతాల వెలుగులు ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైన అందాన్ని తీసుకువస్తాయి.
కుటుంబంతో లేదా ఫోటోగ్రఫీపై ఆసక్తి ఉన్నవారికి సాయంత్రం సమయం ఎంతో అనుకూలంగా ఉంటుంది.
పార్లమెంట్ భవన్తో పాటు రాష్ట్రపతి భవన్, ఇండియా గేట్, కర్తవ్య పథ్, ఎర్ర కోట, కుతుబ్ మినార్, హుమాయూన్ సమాధి, లోటస్ టెంపుల్ మరియు న్యూ ఢిల్లీలోని మరెన్నో ప్రముఖ పర్యాటక ప్రదేశాల గురించి తెలుసుకోవాలంటే మా న్యూ ఢిల్లీ పూర్తి పర్యాటక గైడ్ 2026ను తప్పకుండా చదవండి.
పార్లమెంట్ భవన్ సందర్శించడానికి ఉత్తమ సమయం
న్యూ ఢిల్లీలో వేసవి కాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు అధికంగా ఉండటంతో, అక్టోబర్ నుండి మార్చి వరకు పార్లమెంట్ భవన్ పరిసర ప్రాంతాలను సందర్శించడం అత్యంత అనుకూలం. ఈ సమయంలో వాతావరణం చల్లగా, ఆహ్లాదకరంగా ఉండటం వల్ల సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలో నడక కూడా ఎంతో సౌకర్యంగా ఉంటుంది.
సూచన: ఉదయం 8:00–10:00 గంటల మధ్య లేదా సాయంత్రం 5:00 గంటల తరువాత ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శిస్తే ప్రశాంతమైన వాతావరణాన్ని ఆస్వాదించవచ్చు.
పార్లమెంట్ భవన్ సందర్శన సమయం
పాత పార్లమెంట్ భవనం సాధారణ పర్యాటక ఆకర్షణలా ప్రతి రోజూ ప్రజలకు తెరిచి ఉండదు. భద్రతా కారణాల వల్ల సందర్శన విధానాలు కాలానుగుణంగా మారవచ్చు.
- సాధారణ ప్రవేశం: పరిమిత / ముందస్తు అనుమతితో మాత్రమే
- బయటి ప్రాంగణం: భద్రతా పరిమితులకు లోబడి వీక్షించవచ్చు
- ఫోటోగ్రఫీ: భద్రతా నిబంధనలకు లోబడి మాత్రమే<
గమనిక: సందర్శనకు ముందు తాజా సమాచారం కోసం సంబంధిత ప్రభుత్వ అధికారిక ప్రకటనలను పరిశీలించడం మంచిది.
ప్రవేశ రుసుము
పార్లమెంట్ భవనంలో సాధారణ పర్యాటక ప్రవేశం ఉండదు. ప్రత్యేక అనుమతులతో నిర్వహించే సందర్శనలకు సంబంధించిన నిబంధనలు, అర్హతలు మరియు ఇతర వివరాలు కాలానుగుణంగా మారవచ్చు. కాబట్టి ప్రయాణానికి ముందు అధికారిక సమాచారం తెలుసుకోవడం ఉత్తమం.
పార్లమెంట్ భవన్కు ఎలా వెళ్లాలి?
పార్లమెంట్ భవన్ న్యూ ఢిల్లీలోని సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతంలో ఉంది. ఢిల్లీ నగరంలోని అన్ని ప్రాంతాల నుండి ఇక్కడికి చేరుకోవడం చాలా సులభం.
మెట్రో ద్వారా
- సెంట్రల్ సెక్రటేరియట్ మెట్రో స్టేషన్
- ఉద్యోగ్ భవన్ మెట్రో స్టేషన్
- జనపథ్ మెట్రో స్టేషన్
ఈ స్టేషన్ల నుండి ఆటో లేదా నడక ద్వారా పార్లమెంట్ భవన్ పరిసర ప్రాంతానికి చేరుకోవచ్చు.
బస్సు ద్వారా
ఢిల్లీ ట్రాన్స్పోర్ట్ కార్పొరేషన్ (DTC) బస్సులు సెంట్రల్ విస్టా ప్రాంతానికి తరచూ అందుబాటులో ఉంటాయి.
క్యాబ్ / ఆటో
ఓలా, ఉబెర్ వంటి యాప్ ఆధారిత క్యాబ్ సేవలు మరియు ఆటోలు సులభంగా లభిస్తాయి.
సమీప రైల్వే స్టేషన్లు
- న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్: - సుమారు 5 కి.మీ.
- హజ్రత్ నిజాముద్దీన్: - సుమారు 8 కి.మీ.
📍 Google Maps ద్వారా లొకేషన్
పార్లమెంట్ భవన్కు సులభంగా చేరుకోవడానికి క్రింది Google Maps మ్యాప్ను ఉపయోగించండి.
ప్రయాణికులకు ఉపయోగకరమైన సూచనలు
- చెల్లుబాటు అయ్యే గుర్తింపు పత్రాన్ని వెంట ఉంచుకోండి.
- భద్రతా సిబ్బంది సూచనలను తప్పనిసరిగా పాటించండి.
- నిషేధిత ప్రాంతాల్లో ఫోటోలు లేదా వీడియోలు తీయవద్దు.
- సౌకర్యవంతమైన పాదరక్షలు ధరించండి, ఎందుకంటే పరిసర ప్రాంతాల్లో కొంత నడవాల్సి ఉంటుంది.
- వేసవి కాలంలో తాగునీరు వెంట తీసుకెళ్లండి.
- సాయంత్రం సమయంలో కర్తవ్య పథ్ మరియు ఇండియా గేట్ను కూడా మీ పర్యటనలో చేర్చండి.
- వారాంతాల్లో పర్యాటకుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
పార్లమెంట్ భవన్ ప్రస్తుతం పనిచేస్తుందా?
2023లో నూతన పార్లమెంట్ భవనం ప్రారంభమైన తర్వాత ప్రధాన పార్లమెంటరీ సమావేశాలు కొత్త భవనంలో జరుగుతున్నాయి. పాత పార్లమెంట్ భవనం చారిత్రక వారసత్వ కట్టడంగా కొనసాగుతోంది.
పర్యాటకులు పార్లమెంట్ భవనం లోపలికి వెళ్లవచ్చా?
సాధారణంగా అనుమతి ఉండదు. ప్రత్యేక అనుమతులు లేదా అధికారిక విధానాల ప్రకారం మాత్రమే సందర్శన సాధ్యమవుతుంది.
సమీప మెట్రో స్టేషన్ ఏది?
సెంట్రల్ సెక్రటేరియట్ మెట్రో స్టేషన్ అత్యంత సమీపంలో ఉంటుంది.
పార్లమెంట్ భవన్ను బయట నుండి చూడవచ్చా?
అవును. భద్రతా నిబంధనలకు లోబడి సెంట్రల్ విస్టా పరిసర ప్రాంతాల నుండి భవనాన్ని వీక్షించవచ్చు.
పార్లమెంట్ భవన్ సందర్శించడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
పరిసర ప్రాంతాలను ప్రశాంతంగా వీక్షించడానికి 30 నుండి 60 నిమిషాలు సరిపోతాయి. సమీపంలోని ఇతర ఆకర్షణలను కలిపి అర రోజు పర్యటనగా ప్లాన్ చేసుకోవచ్చు.
ముగింపు
పార్లమెంట్ భవన్ భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ఒక శాశ్వత ప్రతీక. రాజ్యాంగ రూపకల్పన నుండి స్వాతంత్ర్యానంతర భారత అభివృద్ధి వరకు అనేక చారిత్రక ఘట్టాలకు సాక్ష్యంగా నిలిచిన ఈ కట్టడం ప్రతి భారతీయుడికి గర్వకారణం.
నేటి శాసన కార్యక్రమాలు నూతన పార్లమెంట్ భవనంలో జరుగుతున్నప్పటికీ, పాత పార్లమెంట్ భవనం భారత ప్రజాస్వామ్య వారసత్వాన్ని గుర్తు చేస్తూ దేశ చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని కొనసాగిస్తోంది. న్యూ ఢిల్లీకి వెళ్లే ప్రతి ఒక్కరూ ఈ ప్రాంతాన్ని తమ ప్రయాణ ప్రణాళికలో తప్పకుండా చేర్చుకోవాలి.
న్యూ ఢిల్లీని పూర్తిగా అన్వేషించండి
పార్లమెంట్ భవన్తో పాటు ఇండియా గేట్, రాష్ట్రపతి భవన్, కర్తవ్య పథ్, ఎర్ర కోట, కుతుబ్ మినార్, హుమాయూన్ సమాధి, లోటస్ టెంపుల్, అక్షర్ధామ్ ఆలయం వంటి ప్రముఖ పర్యాటక ప్రదేశాల పూర్తి వివరాల కోసం మా ప్రత్యేక గైడ్ను చదవండి.
కామెంట్లు
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి